F-gassen in 2026

Nieuwe EU-heffing en regelgeving

WAT BELGISCHE KOELTECHNIEKERS MOETEN WETEN

Vanaf 2026 komt er voor België een belangrijk keerpunt op het vlak van koelmiddelen: niet enkel de fiscale druk (via de EU‑heffing op productie/import van hoog‑GWP F‑gassen) maar ook strenge eisen voor installaties die F‑gassen bevatten.

Als installateur gaat u meer gaat betalen per kilogram f-gas, op basis van het CO²-equivalent. Deze CO²-taks komt neer op een verhoging van €3.00 per ton CO²-equivalent.

Wij vatten hieronder even samen wat dit voor koeltechniekers betekent.

STRENGERE REGELS VOOR INSTALLATIES MET F-GASSEN / GROTERE INSTALLATIES

Voor koelinstallaties met nominale koelmiddelinhoud ≥ 3 kg én die ≥ 5 ton CO₂-equivalent aan F- gassen bevatten, gelden extra verplichtingen.
Maximaal lekverlies: het relatief lekverlies (de fractie van koelmiddelinhoud dat verloren gaat door lekkages/emissies in een jaar) mag maximaal 5 % per jaar bedragen
Na elke bijvulling moet het relatief lekverlies berekend worden en in het logboek genoteerd.
Als het lekverlies te hoog is gedurende twee opeenvolgende jaren (meer dan 10 %), moet de installatie worden stilgelegd of moet een afwijkingsaanvraag ingediend worden.
Installaties met zeer grote CO₂-equivalentwaarde (bijv. ≥ 500 ton CO₂-eq) dienen vaak een permanent lekdetectiesysteem te hebben, dit kan de frequentie van controles halveren.

Als installateur gaat u meer gaat betalen per kilogram f-gas, op basis van het CO²-equivalent. Deze CO²-taks komt neer op een verhoging van €3.00 per ton CO²-equivalent.

Waarom? De EU wil dat er minder f-gassen gebruikt worden. Daarom worden ze duurder.

Wat kunt u doen? Wilt u deze prijsstijging voorkomen? Investeer dan nu in uw f-gassen aan de huidige prijzen.

PERIODIEKE LEKDICHTHEIDSCONTROLES

De frequentie van controle hangt af van de hoeveelheid koelmiddel én de GWP-waarde van het koelmiddel. Hoe meer CO₂-equivalent aanwezig, hoe strenger de controleverplichtingen.
Voor installaties met ozonlaagafbrekende stoffen (zoals HCFK’s) gelden vaste frequenties: bijv. minstens één keer per 12 maanden; voor grote installaties vaker.
Hermetisch afgesloten systemen met F-gassen onder een bepaalde drempel (bijv. < 10 ton CO₂-eq) kunnen in sommige gevallen vrijgesteld zijn van lekcontroles, mits correct geëtiketteerd.

VERBODEN EN OVERGANGSMAATREGELEN

Verbod op bijvulling met hoge-GWP koelmiddelen (GWP ≥ 2.500):

Sinds 2020 gelden beperkingen voor bestaande systemen met > 40 ton CO₂-eq.
Vanaf 2025 voor alle stationaire koelinstallaties.
Vanaf 2026 wordt dit verbod uitgebreid naar aircosystemen en warmtepompen.
Vanaf 2030 mogen zelfs gerecycleerde / geregenereerde F-gassen met GWP ≥ 2.500 niet meer gebruikt worden in die systemen.
Vanaf 2032 mag geen nieuw geproduceerde F-gas met GWP ≥ 750 meer bijgevuld worden in bestaande systemen.

DOCUMENTATIE & REGISTRATIE

De exploitant moet een instructiekaart bijhouden met informatie over installatie, type koelmiddel, werkdrukken, exploitant, etc.

Een logboek / dossier is verplicht, met registratie van:

Ingebruikname, koelmiddeltype & nominale inhoud (ook in CO₂-eq).
Onderhouds-, controle- en herstelwerkzaamheden, lekcontroles, bijvullingen/afvoeren.
Storingen, alarmeringen, buitenbedrijfstellingen.
Gegevens over technici / certificaten bij de betrokken werkzaamheden.
Facturen van koelmiddelen en het logboek zelf moeten beschikbaar zijn voor toezichthouders.

EUROPESE REGELGEVING & VERNIEUWING

De nieuwe EU-verordening 2024/573 is gepubliceerd op 20 februari 2024 en vervangt de vorige verordening 517/2014. Deze nieuwe tekst bevat snellere afbouw (phasedown) van F-gassen, strengere verplichtingen en ambitieuzere doelstellingen.

Kernmaatregelen van de EU-regels:

Quotasysteem voor HFK’s (productie/import) met een scherpe reductie tegen 2030 (-95 % t. o.v. 2015).
Verbod op nieuw geproduceerde F-gassen met hoge GWP in bestaande installaties volgens faseringen.
Verplichte periodieke controles, terugwinning, certificering, etikettering en rapportageverplichtingen.

SAMENGEVAT: WAT VERANDERT ER CONCREET?

EU-heffing

Producenten en importeurs van bulk F-gassen (HFK’s met hoge GWP) krijgen onder de nieuwe EU Verordening 2024/573 een quota-regeling opgelegd: de toelaatbare hoeveelheid F-gassen uitgedrukt in ton CO₂-equivalent wordt jaarlijks beperkt.

Voor elk ton CO₂-equivalent aan HFK-quota moet betaald worden, wat er indirect voor zorgt dat de marktprijs voor koelmiddelen stijgt.

Als installateur gaat u meer betalen per kilogram f-gas, op basis van het CO²-equivalent. Deze CO²-taks komt neer op een verhoging van €3.00 per ton CO²-equivalent.

Vlaamse/reglementaire verplichtingen

Aan de Vlaamse kant gelden reeds of komen er strenge voorschriften voor installaties die F-gassen bevatten. Enkele belangrijke regels:

Voor koelinstallaties, airconditionings en warmtepompen die F-gassen bevatten geldt de verplichting om regelmatig lekdichtheidscontroles uit te voeren. De frequentie hangt af van de hoeveelheid CO₂-equivalent aanwezig.
Het relatief lekverlies (de fractie van het koelmiddel dat vrijkomt door lekken in een kalenderjaar) mag voor installaties met F-gassen maximaal 5 % per jaar bedragen.
Vanaf 1 januari 2026 geldt bijvoorbeeld voor aircosystemen en warmtepompen een verbod op bijvulling van koelmiddelen met een GWP-waarde van 2.500 of meer.
Installaties moeten gedocumenteerd zijn: logboek bijhouden, hoeveelheden koelmiddel, datum van herstellingen, namen van bevoegde techniekers, etc.

BRONNEN

https://www.vlaanderen.be/veka/energie-en-klimaatbeleid/energie-en-klimaatbeleid-voor-ondernemingen/f-gassen/regelgeving-inzake-het-gebruik-van-f-gassen