Schrapping EU warmtepompactieplan
Wat was het Warmtepomp Actieplan en wat is de impact die we kunnen verwachten?
- Energie-onafhankelijkheid (minder gas importeren),
- Klimaatdoelen halen (minder uitstoot),
- Banen creëren in de groene sector.
Concreet: hoe wilden ze dit bereiken?
- De installatie van warmtepompen versnellen. Ze mikten op een verdubbeling van het aantal nieuwe installaties elke vier jaar. In 2021 waren er al
zo'n 17 miljoen in Europa, en het doel was om tegen 2030 nog eens 60 miljoen extra te hebben.
- Subsidies en financiële hulp bieden, zodat het betaalbaarder wordt voor mensen en bedrijven om een warmtepomp aan te schaffen.
- Opleidingen voor installateurs en technici uitbreiden, omdat er meer vakmensen nodig zijn om ze goed te plaatsen en te onderhouden.
- Strengere regels invoeren: Vanaf 2029 zouden nieuwe ketels op alleen gas of olie verboden worden in nieuwe gebouwen, om de overstap te
forceren.
- Investeren in productie: Meer fabrieken in Europa bouwen voor warmtepompen, en onderzoek naar betere modellen die werken in koudere
klimaten of oude huizen. (wat dan ook de grote reactie verklaart van fabrikanten die reeds extra hadden geïnvesteerd op basis van dit actieplan)
Wat is de impact nu?
Electrification Action Plan
Wat staat er vermoedelijk in het Electrification Action Plan?
- Een EU-breed doel voor elektrificatie, bvb. minstens 32% van het energieverbruik elektrisch maken. Dat omvat sectoren zoals verwarming,
transport (elektrische auto's) en industrie.
- Barrières aanpakken: zoals hoge kosten, gebrek aan infrastructuur of regels die in de weg zitten. Bijvoorbeeld, subsidies voor 'social leasing' van
warmtepompen (een soort huurkoop voor lagere inkomens) en betere opleidingen voor installateurs.
- Meer focus op hoe elektrificatie samengaat met zonne- en windenergie, slimme netten en opslag (zoals batterijen).
- Specifiek voor warmtepompen: Het plan neemt ideeën over uit het oude warmtepompplan, zoals het promoten van elektrisch verwarmen in huizen en gebouwen.
Heating and Cooling Strategy
Wat staat er vermoedelijk in de Heating and Cooling Strategy?
- Decarbonisatie en efficiëntie: Meer nadruk op energiebesparing, zoals betere isolatie in gebouwen, en overstap naar schone bronnen zoals
warmtepompen, zonne-energie of geothermie.
- District heating en waste heat: Promotie van stadsverwarmingsnetten (waar warmte centraal wordt opgewekt en verdeeld) en hergebruik van
'afvalwarmte' uit industrie of datacenters.
- Regels en planning: Verplichtingen voor gemeenten (boven 45.000 inwoners) om lokale heating- en coolingplannen te maken.
- Promotie van efficiënte tech: zoals omkeerbare warmtepompen voor koeling, en incentives via de Renewable Energy Directive.
Hoe hangen ze samen en waarom de switch?
Beide plannen overlappen: elektrificatie helpt bij het elektrisch maken van verwarming (zoals met warmtepompen), terwijl de "heating and cooling- strategy" de bredere context geeft voor decarbonisatie.
Ze nemen de ambities over van het oude warmtepompplan, maar maken het breder om barrières zoals kosten en netcapaciteit aan te pakken. De EU koos hiervoor waarschijnlijk omdat een specifiek warmtepompplan te smal was, en er politieke druk was na verkiezingen en economische zorgen. Toch blijven warmtepompen centraal, met calls voor meer subsidies en installaties om klimaatdoelen te halen.
Wat kunnen we concluderen?
Hoewel de annulering van het EU Warmtepomp Actieplan aanvankelijk voor onrust zorgde, blijft de koers richting duurzame verwarming onveranderd. De ambities worden niet geschrapt, maar geïntegreerd in bredere strategieën zoals het Electrification Action Plan en de nieuwe Heating and Cooling Strategy.
Warmtepompen blijven een cruciale rol spelen in de Europese energietransitie, met voortdurende steun via subsidies, opleidingen en regelgeving. Voor installateurs en eindklanten betekent dit: de transitie gaat door, met mogelijk zelfs meer samenhang en ondersteuning dan voorheen. De focus verschuift van een alleenstaand actieplan naar een geïntegreerde aanpak die elektrificatie, decarbonisatie en betaalbaarheid combineert. De toekomst van warmtepompen in Europa blijft dus veelbelovend.
Bronnen
Warmtepomp Actieplan (Heat Pump Action Plan)
- REPowerEU and the EU Heat Pump Action Plan - https://ehpa.org/policy-2/repowereu-and-the-eu-heat-pump-action-plan/ (Overzicht van de REPowerEU-doelen en de rol van warmtepompen, inclusief
installatiedoelen.)
- Heat pumps - Energy - European Commission - https://energy.ec.europa.eu/topics/energy-efficiency/heat-pumps_en (Officiële EU-pagina over warmtepompen, inclusief financiering en updates.)
- EU Commission officially scraps Heat Pump Action Plan - https://ehpa.org/news-and-resources/news/eu-commission-officially-scraps-heat-pump-action-plan/ (Bericht over de officiële annulering van het plan.)
- Kenny calls for heat pump action - Cooling Post - https://www.coolingpost.com/world-news/kenny-calls-for-heat-pump-action/ (Recente oproep voor actie na de annulering.)
- REPowerEU - 3 years on - Energy - European Commission - https://energy.ec.europa.eu/topics/markets-and-consumers/actions-and-measures-energy-prices/repowereu-3-years_en (Driejaarsrapport over REPowerEU, inclusief warmtepompdoelen.)
- Regulatory framework for the promotion of heat pumps in the European Union - https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2352484724007637 (Analyse van het regelgevend kader en uitstel van het plan.)
- EU Commission drops planned Heat Pump Action Plan - RefIndustry - https://refindustry.com/news/market-news/eu-commission-drops-planned-heat-pump-action-plan/ (Nieuws over de annulering en oorspronkelijke ambities.)
- Heat pumps: the missing piece of the puzzle - ESWET - https://eswet.eu/heat-pumps-the-missing-piece-of-the-puzzle/ (Discussie over warmtepompen in de energietransitie.)
- Electrification: How can the EU make the most of all net-zero technologies - https://www.euractiv.com/opinion/electrification-how-can-the-eu-make-the-most-of-all-net-zero-technologies/ (Opinie over hoe warmtepompen passen in bredere elektrificatie.)
- Heat pumps – action plan to accelerate roll-out across the EU (PDF) - https://caneurope.org/content/uploads/2023/08/Contribution3a79f8bb-74e8-4324-b5de-812f50eb5c38.pdf (Voorstel voor versnelling
van de uitrol, inclusief financiering.)
Het Electrification Action Plan
- Electrification - Energy - European Commission - https://energy.ec.europa.eu/topics/eus-energy-system/electrification_en (Officiële EU-pagina over het plan en zijn doelen.)
- Electrification Action Plan - Eurelectric (PDF) - https://www.eurelectric.org/wp-content/uploads/2024/06/electrification-action-plan-final.pdf (Aanbevelingen en berekeningen voor huishoudelijke elektrificatie.)
- EU Electrification: An Action Plan for boosting decarbonisation and... (PDF) - https://docs.publicnow.com/viewDoc.aspx?filename=49845%255CEXT% 255CC9A222AA154919FC89565B7F61B7FE53EC2FBDD1_ECE6AA5614BC65C359DE63CC4E1995FF09E1C8E7.PDF (Schattingen over investeringen in elektriciteitsnetten.)
- EU's Electrification Action Plan and the Heating and Cooling Strategy - https://eu-mayors.ec.europa.eu/en/EU-Electrification-action-Plan-and-the-Heating-and-Cooling-Strategy (Overzicht van barrières en prioriteiten.)
- Electrification Action Plan: EBE's response to the public consultation - https://efficientbuildings.eu/electrification-action-plan-ebes-response-to-the-public-consultation/ (Reactie op consultatie, inclusief besparingen op fossiele import.)
- Recommendations for an Electrification Action Plan (PDF) - https://electrification-alliance.eu/wp-content/uploads/2024/09/EA_RECS-FOR-AN-EAP_2024.pdf (Aanbevelingen voor investeringen in decarbonisatie.)
- An Electrification Action Plan to secure EU industry's future - E3G - https://www.e3g.org/publications/an-electrification-action-plan-to-secure-eu-industry-s-future/ (Briefing over industriële elektrificatie.)
- The Electrification Action Plan Civil Society Wants to See - CAN Europe - https://caneurope.org/electrification-action-plan/ (Visie van maatschappelijke organisaties.)
- EREF input to the public consultation on the Electrification Action Plan - https://eref-europe.org/eref-input-to-the-public-consultation-on-the-electrification-action-plan/ (Input over hernieuwbare energie.)
- The upcoming EU Electrification Action Plan – new elements to consider (PDF) - https://www.eurelectric.org/wp-content/uploads/2025/10/The-upcoming-EU-Electrification-Action-Plan-%25E2%2580% 2593-new-elements-to-consider.pdf (Nieuwe elementen en referenties in wetgeving.)
De Heating and Cooling Strategy
- EU Strategy on Heating and Cooling | Legislative Train Schedule - https://www.europarl.europa.eu/legislative-train/theme-resilient-energy-union-with-a-climate-change-policy/file-eu-strategy-on-heating- and-cooling?sid=9301 (Overzicht van de strategie en parlementaire resolutie.)
- Heating and cooling - Energy - European Commission - https://energy.ec.europa.eu/topics/energy-efficiency/heating-and-cooling_en (Officiële EU-pagina met brandstofmix en consumptie.)
- Submission: Call for Evidence: EU Heating and Cooling Strategy - https://caneurope.org/call-for-evidence-eu-heating-and-cooling-strategy/ (Input voor de strategie en compatibiliteit met Parijs-akkoord.)
- Too hot to handle? How Europe is tackling the cooling dilemma - https://ehpa.org/news-and-resources/news/too-hot-to-handle-how-europe-is-tackling-the-cooling-dilemma/ (Discussie over lokale plannen en EED-richtlijn.)
- EU Heating and Cooling Strategy | Climate Policy Database - https://climatepolicydatabase.org/policies/eu-heating-and-cooling-strategy (Beschrijving van de strategie en energieverbruik.)
- An EU Strategy on Heating and Cooling - Staff Working Document - https://c2e2.unepccc.org/kms_object/an-eu-strategy-on-heating-and-cooling-staff-working-document-part-1/ (Werkdocument uit 2016.)
- EBA response to the Call for Evidence for a Heating and Cooling Strategy (PDF) - https://www.europeanbiogas.eu/wp-content/uploads/2025/10/EBA-Call-for-Evidence-for-a-Heating-and-Cooling- Strategy.pdf (Reactie over biogassen en afhankelijkheid van fossiel.)
- How to include cooling in the EU Renewable Energy Directive - https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0301421519301107 (Strategieën voor koeling in RES-Directive.)
- EU unveils draft electrification and heating and cooling strategies - https://www.enerdata.net/publications/daily-energy-news/eu-unveils-draft-electrification-and-heating-and-cooling-strategies.html (Nieuws over publieke consultaties.)
- EU Heating & Cooling Decarbonisation Strategy announced for secure and affordable energy - https://www.euroheat.org/press-releases/eu-heating-and-cooling-decarbonisation-strategy-announced-for-
secure-and-affordable-energy (Aankondiging over decarbonisatie en lokale bronnen.)