Schrapping EU warmtepompactieplan

De laatste dagen staat de warmtepompmarkt weer in rep-en-roer. De reden hiervoor is dat op 4 november 2025 werd gemeld dat de Europese Unie het Warmtepomp Actieplan officieel had geannuleerd.

Dit lokte uiteraard veel reacties uit bij fabrikanten en actiegroepen, en creëerde (opnieuw) veel ongerustheid en bezorgdheid bij de installateur en eindklant. Maar… 

Wat was het Warmtepomp Actieplan en wat is de impact die we kunnen verwachten? 


Het Warmtepomp Actieplan van de Europese Unie (EU) was een plan dat de EU in 2023 aankondigde als onderdeel van iets groters genaamd REPowerEU. REPowerEU is een strategie om Europa minder afhankelijk te maken van geïmporteerd gas (vooral uit Rusland, na de invasie in Oekraïne), en om sneller over te schakelen op schone energie

Het idee achter het actieplan was om warmtepompen massaal te promoten, omdat ze een slimme manier zijn om huizen te verwarmen zonder fossiele brandstoffen.

De 3 pijlers van het Warmtepomp Actieplan 
  1. Energie-onafhankelijkheid (minder gas importeren), 
  2. Klimaatdoelen halen (minder uitstoot), 
  3. Banen creëren in de groene sector. 

Het paste bij de Green Deal van de EU, die Europa klimaatneutraal wil maken tegen 2050.

Concreet: hoe wilden ze dit bereiken?


De EU wilde: 
  1. De installatie van warmtepompen versnellen. Ze mikten op een verdubbeling van het aantal nieuwe installaties elke vier jaar. In 2021 waren er al zo'n 17 miljoen in Europa, en het doel was om tegen 2030 nog eens 60 miljoen extra te hebben. 
  2. Subsidies en financiële hulp bieden, zodat het betaalbaarder wordt voor mensen en bedrijven om een warmtepomp aan te schaffen. 
  3. Opleidingen voor installateurs en technici uitbreiden, omdat er meer vakmensen nodig zijn om ze goed te plaatsen en te onderhouden. 
  4. Strengere regels invoeren: Vanaf 2029 zouden nieuwe ketels op alleen gas of olie verboden worden in nieuwe gebouwen, om de overstap te forceren. 
  5. Investeren in productie: Meer fabrieken in Europa bouwen voor warmtepompen, en onderzoek naar betere modellen die werken in koudere klimaten of oude huizen. (wat dan ook de grote reactie verklaart van fabrikanten die reeds extra hadden geïnvesteerd op basis van dit actieplan)

Wat is de impact nu? 

Ondanks de vele reacties en grote paniek, is het Warmtepomp Actieplan niet helemaal weg. Enkel het specifieke actieplan is gecanceld. De vermoedelijke reden hiervoor is de te grote overlap met de andere actieplannen. 
In plaats daarvan verschuift dus de focus naar deze andere initiatieven, zoals een Electrification Action Plan en een nieuwe Heating and Cooling Strategy. Die nemen sommige ideeën over, zoals subsidies en richtlijnen voor warmtepompen, en er is een groot fonds van miljarden euro's voor schone energie. 


Electrification Action Plan 

Dit plan is gericht op het versnellen van 'elektrificatie' in de EU. Dat betekent dat meer van ons energieverbruik op elektriciteit draait in plaats van op fossiele brandstoffen zoals gas of olie. 
Het idee is om het kosteneffectief en 'systeembestendig' te maken, zodat het elektriciteitsnet het aankan zonder overbelasting. 
Dit neemt de doelstelling van minder afhankelijkheid van geïmporteerd gas, lagere CO2-uitstoot en meer banen in groene tech, uit het Warmtepomp Actieplan over. 


Wat staat er vermoedelijk in het Electrification Action Plan? 

(Belangrijk: deze informatie is een speculatie op basis van drafts, etc. De EU heeft in augustus 2025 een 'call for evidence' gelanceerd (een soort publieke inputronde) die liep tot oktober, en een publieke consultatie tot november 2025. ) 
  1. Een EU-breed doel voor elektrificatie, bvb. minstens 32% van het energieverbruik elektrisch maken. Dat omvat sectoren zoals verwarming, transport (elektrische auto's) en industrie. 
  2. Barrières aanpakken: zoals hoge kosten, gebrek aan infrastructuur of regels die in de weg zitten. Bijvoorbeeld, subsidies voor 'social leasing' van warmtepompen (een soort huurkoop voor lagere inkomens) en betere opleidingen voor installateurs. 
  3. Meer focus op hoe elektrificatie samengaat met zonne- en windenergie, slimme netten en opslag (zoals batterijen). 
  4. Specifiek voor warmtepompen: Het plan neemt ideeën over uit het oude warmtepompplan, zoals het promoten van elektrisch verwarmen in huizen en gebouwen. 


Heating and Cooling Strategy 

Dit is een update van de strategie uit 2016, die zich richt op het decarboniseren van verwarming en koeling. Deze sector slokt ongeveer de helft van het EU-energieverbruik op, én draait nog voor 70% op fossiele brandstoffen. 
De nieuwe versie (verwacht in 2026) wil dat versnellen door efficiëntie, renewables en betere integratie in het energiesysteem

Wat staat er vermoedelijk in de Heating and Cooling Strategy? 

Op basis van de plannen en consultaties, zijn volgende kernpunten duidelijk: 
  1. Decarbonisatie en efficiëntie: Meer nadruk op energiebesparing, zoals betere isolatie in gebouwen, en overstap naar schone bronnen zoals warmtepompen, zonne-energie of geothermie. 
  2. District heating en waste heat: Promotie van stadsverwarmingsnetten (waar warmte centraal wordt opgewekt en verdeeld) en hergebruik van 'afvalwarmte' uit industrie of datacenters. 
  3. Regels en planning: Verplichtingen voor gemeenten (boven 45.000 inwoners) om lokale heating- en coolingplannen te maken. 
  4. Promotie van efficiënte tech: zoals omkeerbare warmtepompen voor koeling, en incentives via de Renewable Energy Directive. 
Net als bij het electrification plan, is er een call for evidence geweest (augustus tot oktober 2025) en een publieke consultatie tot november 2025.

Hoe hangen ze samen en waarom de switch? 

Beide plannen overlappen: elektrificatie helpt bij het elektrisch maken van verwarming (zoals met warmtepompen), terwijl de "heating and cooling- strategy" de bredere context geeft voor decarbonisatie.

Ze nemen de ambities over van het oude warmtepompplan, maar maken het breder om barrières zoals kosten en netcapaciteit aan te pakken. De EU koos hiervoor waarschijnlijk omdat een specifiek warmtepompplan te smal was, en er politieke druk was na verkiezingen en economische zorgen. Toch blijven warmtepompen centraal, met calls voor meer subsidies en installaties om klimaatdoelen te halen. 

Wat kunnen we concluderen? 

Hoewel de annulering van het EU Warmtepomp Actieplan aanvankelijk voor onrust zorgde, blijft de koers richting duurzame verwarming onveranderd. De ambities worden niet geschrapt, maar geïntegreerd in bredere strategieën zoals het Electrification Action Plan en de nieuwe Heating and Cooling Strategy. 

Warmtepompen blijven een cruciale rol spelen in de Europese energietransitie, met voortdurende steun via subsidies, opleidingen en regelgeving. Voor installateurs en eindklanten betekent dit: de transitie gaat door, met mogelijk zelfs meer samenhang en ondersteuning dan voorheen. De focus verschuift van een alleenstaand actieplan naar een geïntegreerde aanpak die elektrificatie, decarbonisatie en betaalbaarheid combineert. De toekomst van warmtepompen in Europa blijft dus veelbelovend.

Bronnen 


Warmtepomp Actieplan (Heat Pump Action Plan) 


  1. REPowerEU and the EU Heat Pump Action Plan - https://ehpa.org/policy-2/repowereu-and-the-eu-heat-pump-action-plan/ (Overzicht van de REPowerEU-doelen en de rol van warmtepompen, inclusief installatiedoelen.) 
  2. Heat pumps - Energy - European Commission - https://energy.ec.europa.eu/topics/energy-efficiency/heat-pumps_en (Officiële EU-pagina over warmtepompen, inclusief financiering en updates.) 
  3. EU Commission officially scraps Heat Pump Action Plan - https://ehpa.org/news-and-resources/news/eu-commission-officially-scraps-heat-pump-action-plan/ (Bericht over de officiële annulering van het plan.) 
  4. Kenny calls for heat pump action - Cooling Post - https://www.coolingpost.com/world-news/kenny-calls-for-heat-pump-action/ (Recente oproep voor actie na de annulering.) 
  5. REPowerEU - 3 years on - Energy - European Commission - https://energy.ec.europa.eu/topics/markets-and-consumers/actions-and-measures-energy-prices/repowereu-3-years_en (Driejaarsrapport over REPowerEU, inclusief warmtepompdoelen.) 
  6. Regulatory framework for the promotion of heat pumps in the European Union - https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2352484724007637 (Analyse van het regelgevend kader en uitstel van het plan.) 
  7. EU Commission drops planned Heat Pump Action Plan - RefIndustry - https://refindustry.com/news/market-news/eu-commission-drops-planned-heat-pump-action-plan/ (Nieuws over de annulering en oorspronkelijke ambities.) 
  8. Heat pumps: the missing piece of the puzzle - ESWET - https://eswet.eu/heat-pumps-the-missing-piece-of-the-puzzle/ (Discussie over warmtepompen in de energietransitie.) 
  9. Electrification: How can the EU make the most of all net-zero technologies - https://www.euractiv.com/opinion/electrification-how-can-the-eu-make-the-most-of-all-net-zero-technologies/ (Opinie over hoe warmtepompen passen in bredere elektrificatie.) 
  10. Heat pumps – action plan to accelerate roll-out across the EU (PDF) - https://caneurope.org/content/uploads/2023/08/Contribution3a79f8bb-74e8-4324-b5de-812f50eb5c38.pdf (Voorstel voor versnelling van de uitrol, inclusief financiering.) 

Het Electrification Action Plan 


  1. Electrification - Energy - European Commission - https://energy.ec.europa.eu/topics/eus-energy-system/electrification_en (Officiële EU-pagina over het plan en zijn doelen.) 
  2. Electrification Action Plan - Eurelectric (PDF) - https://www.eurelectric.org/wp-content/uploads/2024/06/electrification-action-plan-final.pdf (Aanbevelingen en berekeningen voor huishoudelijke elektrificatie.) 
  3. EU Electrification: An Action Plan for boosting decarbonisation and... (PDF) - https://docs.publicnow.com/viewDoc.aspx?filename=49845%255CEXT% 255CC9A222AA154919FC89565B7F61B7FE53EC2FBDD1_ECE6AA5614BC65C359DE63CC4E1995FF09E1C8E7.PDF (Schattingen over investeringen in elektriciteitsnetten.) 
  4. EU's Electrification Action Plan and the Heating and Cooling Strategy - https://eu-mayors.ec.europa.eu/en/EU-Electrification-action-Plan-and-the-Heating-and-Cooling-Strategy (Overzicht van barrières en prioriteiten.) 
  5. Electrification Action Plan: EBE's response to the public consultation - https://efficientbuildings.eu/electrification-action-plan-ebes-response-to-the-public-consultation/ (Reactie op consultatie, inclusief besparingen op fossiele import.) 
  6. Recommendations for an Electrification Action Plan (PDF) - https://electrification-alliance.eu/wp-content/uploads/2024/09/EA_RECS-FOR-AN-EAP_2024.pdf (Aanbevelingen voor investeringen in decarbonisatie.) 
  7. An Electrification Action Plan to secure EU industry's future - E3G - https://www.e3g.org/publications/an-electrification-action-plan-to-secure-eu-industry-s-future/ (Briefing over industriële elektrificatie.) 
  8. The Electrification Action Plan Civil Society Wants to See - CAN Europe - https://caneurope.org/electrification-action-plan/ (Visie van maatschappelijke organisaties.) 
  9. EREF input to the public consultation on the Electrification Action Plan - https://eref-europe.org/eref-input-to-the-public-consultation-on-the-electrification-action-plan/ (Input over hernieuwbare energie.) 
  10. The upcoming EU Electrification Action Plan – new elements to consider (PDF) - https://www.eurelectric.org/wp-content/uploads/2025/10/The-upcoming-EU-Electrification-Action-Plan-%25E2%2580% 2593-new-elements-to-consider.pdf (Nieuwe elementen en referenties in wetgeving.) 

De Heating and Cooling Strategy 


  1. EU Strategy on Heating and Cooling | Legislative Train Schedule - https://www.europarl.europa.eu/legislative-train/theme-resilient-energy-union-with-a-climate-change-policy/file-eu-strategy-on-heating- and-cooling?sid=9301 (Overzicht van de strategie en parlementaire resolutie.) 
  2. Heating and cooling - Energy - European Commission - https://energy.ec.europa.eu/topics/energy-efficiency/heating-and-cooling_en (Officiële EU-pagina met brandstofmix en consumptie.) 
  3. Submission: Call for Evidence: EU Heating and Cooling Strategy - https://caneurope.org/call-for-evidence-eu-heating-and-cooling-strategy/ (Input voor de strategie en compatibiliteit met Parijs-akkoord.) 
  4. Too hot to handle? How Europe is tackling the cooling dilemma - https://ehpa.org/news-and-resources/news/too-hot-to-handle-how-europe-is-tackling-the-cooling-dilemma/ (Discussie over lokale plannen en EED-richtlijn.) 
  5. EU Heating and Cooling Strategy | Climate Policy Database - https://climatepolicydatabase.org/policies/eu-heating-and-cooling-strategy (Beschrijving van de strategie en energieverbruik.) 
  6. An EU Strategy on Heating and Cooling - Staff Working Document - https://c2e2.unepccc.org/kms_object/an-eu-strategy-on-heating-and-cooling-staff-working-document-part-1/ (Werkdocument uit 2016.) 
  7. EBA response to the Call for Evidence for a Heating and Cooling Strategy (PDF) - https://www.europeanbiogas.eu/wp-content/uploads/2025/10/EBA-Call-for-Evidence-for-a-Heating-and-Cooling- Strategy.pdf (Reactie over biogassen en afhankelijkheid van fossiel.) 
  8. How to include cooling in the EU Renewable Energy Directive - https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0301421519301107 (Strategieën voor koeling in RES-Directive.) 
  9. EU unveils draft electrification and heating and cooling strategies - https://www.enerdata.net/publications/daily-energy-news/eu-unveils-draft-electrification-and-heating-and-cooling-strategies.html (Nieuws over publieke consultaties.) 
  10. EU Heating & Cooling Decarbonisation Strategy announced for secure and affordable energy - https://www.euroheat.org/press-releases/eu-heating-and-cooling-decarbonisation-strategy-announced-for- secure-and-affordable-energy (Aankondiging over decarbonisatie en lokale bronnen.)